Alfabet kresowy - Ś jak… "Światowid ze Zbrucza" 🔤

Ta bardzo znana figura została odkryta w 1848 roku w korycie rzeki Zbrucz w majątku Liczkowce koło Husiatyna na Podolu. Datowana jest na IX/XI wiek i związana jest jeszcze z kultami pogańskimi. Przedstawienie, ze względu na podobieństwo do Świętowita z Rugii, zwane jest Światowidem ⏳

Rzeźba ma kształt kamiennego słupa o przekroju czworobocznym. Wszystkie jej ściany pokryte są płaskorzeźbami figuralnymi, które można podzielić na trzy strefy 🎞️

Górna przedstawia brodatą postać o czterech twarzach nakrytą kapeluszem. Może być ona utożsamiana z bogiem-wojownikiem, który gwarantuje ziemski dostatek i pomyślność oraz chroni przed złymi mocami 🛡️ 

Środkowa strefa przedstawia korowód taneczny i interpretowana jest jako ukazanie świata ziemskiego 🌍

Na samym dole zauważyć można postać podtrzymującą środkową strefę. Może być ona utożsamiana z władcą państwa podziemnego, a gest podtrzymywania może symbolizować trzymanie ładu na świecie ⚖️ 

Mimo różnych interpretacji tak naprawdę do dziś nie jest jednoznacznie wiadome, jakie było pierwotne przeznaczenie oraz jakie imię boga przedstawia 🤷

Światowid w połowie XIX wieku wzbudził ogromną sensację. Wówczas zwany był nawet Antychrystem ze Zbrucza 👺

12 maja 1851 roku posąg trafił do Krakowa i został wystawiony w sali Biblioteki Jagiellońskiej. Na przełomie 1858/1859 roku znalazł się na pierwszej Wystawie Starożytności i od tego momentu stanowi ozdobę kolekcji Muzeum Archeologicznego w Krakowie 🏛️

W dzisiejszym poście prezentujemy przedwojenną pocztówkę ukazującą opisany wyżej posąg Światowida 🖼️