Prezentujemy w tym miesiącu kolejny wyjątkowo cenny starodruk ze zbiorów Działu Bibliotecznego. Książkę, w której zawarta wiedza uzdrawiała bądź przynosiła ulgę w wielu chorobach.
„POTĘŻNA ŁASKA LEŻY W ZIOŁACH I ROŚLINACH”
„New Kreüterbuch...” autorstwa Pietro Andrea Mattioli (P.A. Matthiolus) wydany w Pradze, w 1563 r., to zielnik z najpiękniejszymi i najbardziej kunsztownymi wizerunkami roślin.
Rośliny są przedmiotem badań w botanice i biologii, a także znajdują zastosowanie w medycynie. W tym pouczającym kompendium włoski lekarz P.A. Mattioli zaprezentował swoją rozległą wiedzę na temat przygotowania i stosowania leków z naturalnie występujących ziół.
Starodruk znajdujący się w zbiorach Działu Bibliotecznego był jedną z najważniejszych ksiąg o ziołach, ówczesna medycyna opierała się głównie na ziołolecznictwie. Do dzisiaj zawarta w niej wiedza wykorzystywana jest w leczeniu wielu schorzeń.
„New Kreüterbuch...” miał dostarczyć lekarzom i aptekarzom praktycznych porad oraz umożliwić zidentyfikowanie roślin leczniczych, dlatego starodruk zawiera nie tylko tekst, ale również przedstawia wysokiej jakości kilkaset drzeworytów umożliwiających rozpoznanie ziół, znajdujemy tu wszystkie rośliny rosnące na naszych łąkach, polach i w lasach.
Dzieło to zachwyca nie tylko wartością merytoryczną, ale i wizualną – przepiękną renesansową oprawą. Deski okładzin obciągnięte są skórą, na której wykonano tłoczenia przedstawiające motywy roślinne. W zwierciadle okładziny centralnej umieszczono superekslibris z herbem księstwa legnicko-brzeskiego. W narożach znajdują się metalowe okucia przedstawiające ptaki w locie oraz skórzane klamry spinające bloki kart. Na wyklejce książę Jerzy II pozostawił swój autograf. Starodruk wchodzi w skład Biblioteki Piastowskiej.
Dzieło to zostało przetłumaczone na wiele języków i ukazało się w wielu wydaniach, nieprzerwanie drukowane było aż do XVIII w.
Pietro Andrea Mattioli (1501-1577) to włoski lekarz i botanik, w 1523 r. otrzymał tytuł doktora nauk medycznych na Uniwersytecie w Padwie. Od 1555 r. był osobistym lekarzem arcyksięcia Ferdynanda I, a w 1564 r. nadwornym medykiem cesarza Maksymiliana II.
Mattioli opisał pierwszy przypadek alergii na kota.
Dzięki olbrzymim zasługom, jakie wniósł dla rozwoju ziołolecznictwa, nazwisko Matthioliego zostało uwiecznione w łacińskiej nazwie lewkonii (Matthiola) oraz w nazwie gatunkowej zarzyczki górskiej (Cotrusa matthioli L.). Nazwę gatunkową matthioli wprowadził w XVIII w. twórca współczesnego systemu klasyfikacji organizmów, Karol Linneusz.
Powodzenie!
Niepowodzenie!